20 Ekim 2015 Salı

Yine Kalymnos'a...

Yıllarca Kalimnos adası karşımdaydı ama vize işlemlerine üşenmenin de etkisiyle öyle bakıştık durduk. Sonra vize işlerine başladım, yarısında cayıyordum ama sonuna kadar gidip vizeyi alınca ilk işim Kalimnos ve Leros’a gitmek oldu. Önceki iki yazıda anlatmıştım. İki adayı da çok sevmiştim. Ama Kalimnos’un başka türlü etkisi oldu. Üç hafta geçti, bayağı özledim ve geçen hafta sonu bir gece için de olsa feribota atladığım gibi gittim. Önceki yazılarda genel hatlarıyla neleri sevdiğimi yazdım, tekrar etmekten kaçınıyorum. Ama mesela şunun şurasında 8-10 mil ötedeki Kos bile insana başka bir anlayışa, hayat üslubuna gittiğini hissettiriyor. Ki Kos diğer iki adaya oranla çok daha turistik ve büyük. Daha büyük oteller var, daha kalabalık. Ona rağmen farklılığı hissediyorsunuz. Kalimnos tarihi boyunca İtalyan etkisinde kaldığından olmalı yapı üslubuyla ayrışıyor. Kısa bir Vikipedia alıntısını buraya alıyorum. İtalyan etkisini daha iyi anlatacak;
Peloponnesos'taki Epidauros'tan gelen bir Dor kolonisince yerleşime açıldığı sanılır. Kendisine ait bir para birimi olan ada, Atina'nın M.Ö. 5. ve 4. yüzyıllarda oluşturduğu iki birlikte de yer aldı. Bir Pers satraplığıyken, M.Ö. 332'de Büyük İskender'in ordularınca ele geçirildi. Daha sonra Roma İmparatorluğu'nun Asya Eyaleti'ne bağlandı. 1310'a değin Venedik işgalinde kaldı. Bu tarihten sonraRodos Şövalyeleri'nin eline geçti. 1522'de öteki adalarla beraber Osmanlı yönetimine girdi. Osmanlı yönetimindeyken Rodos ve Kosûn aksine Kalimnos'a bir Türk göçü yaşanmadı. 1912'de İtalyanlarca işgal edildi. İtalyanların asimilasyon politikalarına direnen Kalimnos halkının çoğu II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'ye kaçtı. Ada, 1947'de Yunanistan'a geçti.
 

Neyse, havayı iyi görünce Cumartesi sabah 09:00’da ofisimin dibindeki limandan feribota binip önce Kos’a geçtim. Saat 11:00’de de Kos’tan beni Kalimnos’a götürecek feribota bindim. Adalar arasındaki feribot sistemleri tıkır tıkır çalışıyor. Hızlı katamaranlar Rodos, Simi, Kos, Kalimnos, Leros, Lipsi, Patmos arasında ring seferi yapıyor. Bu mevsimde günde bir tane var ama yazın artıyor. Tam kış aylarında ise her gün yok. Ayrıca gece çalışan, daha büyük ve çok araç alan, kamaralı feribotlar devreye giriyor. Ve tabii ayrıca komşu adalar arasında vızır vızır çalışan motorlar da var. Yani ulaşım dert değil. Geçen sefer gittiğimde tanıştığım taksi şoförü Giannis’ten (okunuşu Yannis) söz etmiştim. Bodrum’dan aradım, geleceğimi söyledim. Tam saatinde Kalimnos’a yanaşan feribotun çıkışında beni bekliyordu. “Oooo hoşgeldi sen may frend” dedi ve kucaklaştık. Adalılar çok candan insanlar. Yani sadece Yannis öyle değil demek istiyorum. Anlatacağım.

Güney Ege adaları arasında ring seferi yapan hızlı katamaranlar 
Kalimnos limanına yanaşan, bizi Kos'a götürecek feribot
Geçen gidişimde konakladığım ve çok memnun kaldığım oteli de buradayken aramış, yer ayırtmıştım. Bu sefer indirim de yaptılar. Otelim, adanın arkasında kaya tırmanışı için ideal olan, dolayısıyla da turisti bol Massouri bölgesindeki MassouriBlu oteliydi. Önümdeki deniz ve karşımdaki -554 yılında depremle adadan ayrılmış- Telendos adası manzarasıyla kendime geldim. Otelin sahibesi zarif hanımefendi ve resepsiyon diyebileceğimiz bir masada oturan görevli genç kadın beni güleryüzlü heyecanla karşıladılar. Temizlikte ve mutfakta görev yapan iki kadını da sayarsak otelin tüm işlerini dört kadın görüyor. Gece de tek bir genç adam geliyor ki o daha neşeli biri. Kendisiyle hep benim gece uzolu halimle karşılaşıp sohbet ediyoruz. O da akşam döndüğümde yerinden kalkıp sarıldı, biliyordum geleceğini dedi. Geçen gidişimde, Bodrum’da evde Yunan radyosunda çalarken 10 saniyesini kaydettiğim bir şarkıyı dinletip nasıl bulabileceğimi sormuştum. Kısa olduğu için Shazam aplikasyonu bulamadı. Hem her şarkıyı bulamayabilir tabii. Ses Meri Linda’nın ama şarkıyı araştırayım demişti. Ancak o da bulamadı. Bu gidişimde “karıma senden söz ettim, şarkı aradığını anlattım, yardımcı olacak” dedi. Unutmamış konuyu. Gerçekten de ertesi sabah kadın geldi, dinlettim, bilgisayarın başına geçti şak diye buldu. Şarkının YouTube linkini buraya alıyorum; https://youtu.be/O7oXL6JxL8c?list=FLcspPhQIZsRuxx4eN0pmZRQ 
MassouriBlu oteli... Sol üstteki odada kaldım

Odamdan Ege'ye ve Telendos adasına bakış
Otelin sahibi hanımefendi, Yunan müziğiyle, tarihiyle ilgilendiğimi anlayınca annesinin dedesinin fotoğrafını gösterdi. Fotoğrafın bence en önemli kısmı şu; İmza Kirkorian isimli Ermeni asıllı Osmanlı, fotoğraftaki zabit ise bir Rum asıllı Osmanlı. Fotoğrafın çekildi yer ise Kudüs. Çok kültürlülük tam da bu işte. Çok güzel bir fotoğraf.
Bu aktardıklarım insanların sıcak kanlılıklarını ve dostluklara verdikleri önemi anlatıyor sanırım. Sözde değil özde misafirperverlik meselesi. 
Rüzgar epey kuvvetliydi, böylece denize girmek için fazla hevesli olmadım. Sahilde açık kalan tek mekanın şezlonguna uzanıp bira içip kitap okudum. Sonra siesta saatinde odama çekildim, siestanın hakkını verdim. İki Mythos birasının yüklediği hımbıllığı atmak için o sırada çıkan güneşi fırsat bilip suya attım kendimi.

Otelin sahilinden Telendos

Odaya çıkıp, balkonda kitap okurken sahilden gelen “Serdar Baba nerdesin yaa?” sesini duyunca bir baktım bizim Osman sahilden el sallıyor. Osman, Bodrum’daki Hanende Mey’in sahibi aileden. Bekarlığı zamanında Mahmut Kaptan’dan tanırım. Denizci, neşeli, rakıyı seven tipik Bodrumludur. Şimdi artık evli ve eşi Pınar da çok sevdiğim Merve’nin teyzesi çıkınca dostluklar pekişti. İşte Osman ve Pınar da bir gün önceden gelip Massouri’ye yerleşmişler. Birbirimizi bulduk ve o akşam karşıdaki küçük Telendos adasına motorla geçip Mihailidis’in mekanında uzolu, ahtapotlu, Simi karidesli, barbunlu, Greek usulü masamızı denizin dibine kurduk. Sezon itibariyle artık turist sayısı azalmış. Hele adanın da adasına gidince bizden başka müşteri olarak iki kişi daha vardı. Mihailidis’in mekanı tam aile işletmesi. Babası ile tavla atarken biz geldik, baba içeriye, maç seyretmeye gitti. Anne, abla, enişte, yeğen oturmuşlar takılıyorlardı. Onunla da sohbet ettik. Türkiye’den çok müşterim gelir dedi. Galatasaray başkanı bir hukukçu geldi dedi mesela. Herhalde Duygun Yarsuvat olmalı. Çok zengin bir iş adamı teknesiyle gelmiş -ama adını unutmuş- Mihailidis ona Yunanistan’daki mali krizden dert yanmış. O işadamı da Erdoğan’ı alın bütün krizleri bize verin, razıyız diye takılmış.

Bizi Massouri'den Telendos'a götüren motorun içi. 
Telendos'taki Mihailidis'in mekanı

Symi karidesi
Osman ve Pınar ile Teledos'taki uzo soframız

Ertesi gün öğlen 15:20 feribotuyla Kos’a, oradan da 16:30 ile Bodrum’a geçeceğimden, sabah oyalanmadan, bir akşam önce yemek altlığı olarak bir şeyler içtiğimiz barda kahve içip Yannis ile buluştuk. Yol boyu sohbet ederken yazın işlerin yoğun olduğundan, stresi bol bir hayat yaşadığından söz etti. Güldüm tabii. Hepi topu 15.000 nüfusu olan adada ne kadar stres olabilir ki? Dahası, eğer hafızam yanıltmıyorsa adada hiç trafik lambası yok. Yani trafik o kadar sakin. Bodrum’da da trafik lambalarının olmadığı yılları hatırlayınca bu sefer acı acı güldüm. Neyse, İstanbul’u görmeyen Yannis’in İstanbul’a gitmesini, o zaman haline şükredeceğini söyledim. Zaten Pegasus Havayollarının sitesine girip, bilet fiyatlarına falan bakmış. Beni limanda, bir önceki gelişimde de elleriyle teslim ettiği arkadaşının cafesine bıraktı. Derken Osmanlar geldi ve öğle uzosu için önceki gelişimden bildiğim yere oturduk. Aslında yeni yerler denemeyi severim ama zaman dar olunca maceraya girmedim. Bildiğim mekanın bildiğim lezzetlerine teslim olduk. Laf lafı açtı, zaman akıp gitti. Feribot saati gelince iskeleye gidip bizi Kos’a götürecek feribota bindik. Feribot cıvıl cıvıldı çünkü muhtemelen hafta sonu dağcılık kampı gibi bir nedenle Kalimnos’a gelmiş, başlarında hocaları olan çocuklar vardı. Geçen yazıda aktarmıştım Kalimnos Akdeniz bölgesinin en önemli dağcılık ve kaya tırmanışı merkeziymiş. Ben gitmeden bir hafta önce festivallerinin olduğunu okumuştum. Yannis, o hafta hiç bir otelde yer kalmadı, çadırlarda yatıldı diye anlattı.

Limandaki öğlen uzosu 
Adalı usulü yapılmış ahtapot ızgara
Kalimnos'tan Kos'a doğru
Kalimnos limanı

Kos’ta inip hemen pasaport işlemlerini yapıp Bodrum feribotuna bindim. Bir saat sonra Bodrum’daydım. Bodrum’u seyrederek yaklaşırken kendi kendime iyi ki buradayım dedim. İyi ki bu coğrafyaya göçmüşüm. Karşısı da burası da aynı bana. Orada da burada da bu coğrafyanın nimetlerinden mümkün olan en fazla tadı almaya çabalıyorum. Bunun için yapmam gerekenleri elimden geldiğince yapıyorum. İş hayatımı değiştirdim. İşlerimi azalttım. Gelirimin azalmasını önemsemedim çünkü bana yetecek ve mümkün olduğunca rahat yaşatacak kadarını kazanmak için çalışıyorum. Ötesiyle ilgilenmiyorum. Daha fazla para kazanmak için harcayacağım zamanda, mesela karşı adalara gitmeyi, Datça’ya geçmeyi tercih ediyorum. Kredi kullanmıyorum. Borçlanmıyorum. Yük taşımıyorum. O zaman manevra kabiliyetiniz, hareket etme özgürlüğünüz daha güçlü oluyor.

Bodrum'a yaklaşırken gördüğüm, Karaada açıklarındaki balıkçı
Benim için mesela Orta Avrupa’ya seyahat etmenin hiç cazibesi yok. O kasvete giremem. Deniz ve güneş olmayan yerlere zamanında gittim, bitti. Artık ne müze gezmek istiyorum ne katedral görmek. Ne büyük şehir keşmekeşi çekerim, ne dev alışveriş markalarından alış veriş yaparım. Akdeniz çanağı yeter. Hatta Ege bile yeter. Yaşadığım yeri, bu kadim Ege kültürlerini, bu coğrafyayı seviyorum. O yüzden de karşıki adalardan dönerken yine benzeri bir yere geliyor olmanın, burada yaşamanın keyfini sürüyorum. Ege’de sonbaharı yaşamaya başladık. Buranın en güzel zamanları... Görüşürüz.

9 Ekim 2015 Cuma

Karşıki adaların havası.

Bu akşam evde rakı içeceklerin masalarına biraz Yunan ezgileri göndereyim dedim. Keyfiniz bol, neşeniz, mutluluğunuz daim olsun.

(Şarkıları indirip kendi arşivinize kaydedebilirsiniz.)

Sağlığınıza...






6 Ekim 2015 Salı

Kalymnos'tan Leros'a.

Kalimnos limanında iki espresso ile kendime geldiğim sabah feribot limana yaklaşırken ben de iskeleye yürüdüm. Beni Leros’a götürecek feribota bindim. Yaklaşık 35-40 dakika sonra Leros’a vardık. Kalimnos’un limanından sonra gördüğüm Leros manzarası adanın küçüklüğü hakkında fikir veriyordu. Kalimnos’un mimari yapısıyla Leros’un yapısı oldukça farklı geldi. Komşu iki adada bu kadar farka şaşırdım önceleri. Leros evleri daha çok bizim Yalıkavak, Türkbükü’nün evlerine benziyor. Ama bu dediğim yanlış anlaşılmasın, Leros’ta site yok ve anlatmak istediğim Yalıkavak ve Türkbükü’nün siteleşmeden önceki, yani yirmi yıl önceki halleri.

Kalacağım bölge Pantelis bölgesiydi ve adanın Yalıkavak’a ve Didim’e bakan yüzü diyebilirim. Bu koydan bir sonraki büyük koy ise Alinda bölgesi ve zaten ada bu iki koyda yoğunlaşmış. Önce şunu belirtmek isterim ki bayram nedeniyle kaldığım bölge Türkbükü’ne dönmüştü. Eğer bunu bilseydim muhtemelen Leros’u bir başka sefere saklardım. Türkübükü’nde –ağırlıklı olarak motor yatlarıyla- gezinen tayfa burayı keşfetmiş meğer. Tahmin edeceğiniz gibi benim sevmediğim, polo yaka tişörtünün yakası kalkık, purolu tipler, topuklu ayakkabısıyla Zodiac bottan inen orası burası yapılı, sarıya boyalı saçlı kadınlar vardı ve ben bunlardan kaçmıştım. Ne yapayım ki başa gelen çekilir dedim ve neyse ki eğlence tanrısı –adını bilmiyorum ama Yunanlılarda mutlaka vardır bir tane- bana acıdı ve beni o akşam bulunduğum meyhanede bir kutlamanın içine düşürdü.

Pantelis'in genel görünüşü
Odamdan Pantelis sahilinin görünüşü
Maviye boyalı, değirmenin solundaki bölüm kaldığım oda
Önce kaldığım otelden başlayayım, sonra akşamı anlatırım. Otel Pantelis bölgesinin en tepesine varmadan, ortalarda ama yine de yüksek bir bölgedeydi. Böyle olması normal çünkü artık kullanılmayan değirmenden otele çevrilmiş. Rüzgara açık bir tepede olduğu için de hem serindi, klima açmadım, hem mükemmel manzarası vardı. Otele dair fazlaca fotoğraf göreceksiniz. Bunu özellikle yaptım çünkü bir Yunan ve Ege kimliği en basit bir otele –otel dediğime bakmayın sadece beş oda- nasıl yansıtılır, buna çok iyi bir örnek. Otelde kahvaltı, yemek şu, bu yok. Odada fırın ve her tür mutfak malzemesi var. Uzun süre kalanlar için bire bir. Sahil aşağıda, inerken kolay da çıkarken çok kolay değil. Hele Ağustos sıcağında düşünemiyorum. Ama bir daha gitmek isterim. Çünkü çok kişilikli bir odaydı ve o yatakta uyumak, uyandığında küçük pencereden lacivert Ege’yi seyretmek bütün zorlukları unutturuyor. Eğer kediyle başınız hoş değilse sakın gitmeyi denemeyin çünkü ev sahibinin on taneden fazla kedisi var ve kediler o kadar alışmışlar ki odalara girip çıkıyorlar. Yani kahvaltı dahil değil ama kedi dahil sistem.

Odanın girişi



Uzun süre kalacaklar için mutfakta her türlü malzeme mevcut

Odanın balkonundan...
Odama yerleştikten sonra sahile inip hafif bir sandviç ve birayla karın açlığımı bastırdım. Tatilde olan Türkler’i izledikten sonra denize girmeden siesta saatinde gerisin geri yokuşu tırmanıp odama çekildim. Bodrum’da yaşayan biri için denize girmek birinci öncelik olmayabiliyor.









Bodrum'u hatırlatan dar sokaklardan geçtim
Leros’ta bir gecem vardı. Bu kadar kısa sürede adayı keşfetmek mümkün değil. Araba veya motor da kiralamadım çünkü kaldığım odanın keyfini sürmek istemiştim. Siestadan sonra güneş henüz batarken aşağıya, sahile yürüdüm. Artık çoğu yerin kapandığı Leros’un bu koyunda kısa bir yürüyüş yaptıktan sonra akşam yemek yiyeceğim Apostolis’e gidip kumlar üzerindeki masama oturdum. Karşımdaki yedi-sekiz kişilik masaya tekneyle oraya gelmiş bizim milletin elemanları geldi. Solda bir masa da bizdendi. Onun solundaki masa da öyle. Dedim ki ben nereye geldim? Neyse, biraz vızıklanan velet olmasa çok rahatsız edici bir durum yoktu ama asıl arzu ettiğim şey olan ada halkıyla bir arada olamamaktan dolayı hafif üzüldüm. Tekne sahiplerinden birinin diğerine sıktığı, Leros’ta fırtına palavralarına istemeden kulak misafiri oldum. Sanırsın Ege’nin en berbat fırtınalarından birini atlatmış, 24 saat cebelleşmiş… öyle anlattı yani. Sert denizci abi, garsonun getirdiği uzonun derecesine bakıp bu beni bozar, çok sert, daha hafifi yok mu deyince beni bir gülme tuttu doğrusu.


Amca güneş batarken balkonda uzosunu koymuş...

Pantelis sahilinden
Bu pansiyon Bodrum'da da olabilirdi mesela. Ya da biz artık mavi/beyazın uyumunu unuttuk mu? Pembe söveler, alüminyum küpeşteler, camekanlı balkonlarla bu kimliği yok ediyoruz
Bir dahaki sefere burayı deneyeceğim
Apostolis'te masama oturduğumdaki durum. Sonra bu masaya bizim vatandaşlar geldi. İçlerinden biri illa yeşil Efe istedi. Yeni Rakı'ya razı oldu. Ben gittiğim ülkede oranın içkisini tercih ederim. Adalarda sadece uzo ve onların yerel biralarını denedim.
Ben masamın uzosu Barbayanni’nin Afrodit’i ile –laf aramızda 48 derece, güzel bir tanrıçaydı- söylediğim kılıç balığımı yiyip belki bir duble daha içip otele dönmeyi planlarken, arkam dönük oturduğum meyhanenin geniş balkonundan gelen, mikrofona ses provası için söylenen “saa, saa, çık çık” sesiyle irkildim. Canlı müzik olan mekanlara gitmem, ne yediğimi anlarım, ne yanımdakiyle konuşabilirim. Hele kalabalık mekanlarda kafayı bulup masa üstüne çıkan kadın görüntüsüne tahammül edemiyorum. Eyvah dedim, canlı müzik var. Ayağa kalkıp arkamı bir döndüm ki keman, klavye ve buzuki gelmiş ses provası yapıyorlar. Kocaman bir U masa kurulmuş millet tertemiz giyinmiş, masaya kurulmuşlar. Belli ki bir durum var. İş değişti tabii. Klavyeye çöküp arabesk ya da dinlemekten kaçtığım, Bodrum’un “biiçlerinde” bangır bangır bağıran Türk pop müziği çalacak değillerdi ya. Derken buzukici Vamvakaris’in en sevdiğim parçalarından biriyle giriş yaptı. Benim yemek bitmiş, kumsaldaki masamda otururken Apostolis’e dedim ki bana yukarıya bir iskemle ile bir sehpa koyup, bir de 20’lik daha açar mısın? Tabii ki dedi ve müzisyenlerin karşısında bir yere çöreklendim. En sevdiğim müzikleri, gayet de iyi yorumlayan ekip ile kadehler çok uyumlu gidiyordu. Ege böyle bir şey işte. Hiç tanımadığım ülkenin insanlarıyla bir anda aynı şarkıya tempo tutuyorsun. Derken masada yeterince uzo tüketildikten sonra müzisyenler ritmi hızlandırmaya, zeybekikoya, hasapikoya ve sonunda sirtakiye geçiş yaptılar. Davetin sahibi Manolis ve genç eşinin kutlamasıymış, benim bütün şarkıları bilmeme, ritm tutmama bakıp hadi sen de gel dansa dediler. Onları izleyip biraz öğrendim ama asıl ikinci şişe bitip de Manolis evde kendi yaptığı grappayı getirip ikram ettikten sonra sirtakiyi yedim yuttum. Ya da bana öyle geldi orasından emin değilim. O gece tam bir sürpriz oldu benim için. Geç saatlere kadar Leros’lularla kol kola dans ettim. Sonra artık iyice yorulunca, yukarıya otele tırmanacağımı da göz önüne alıp yavaştan meyhaneden ayrıldım. Sahilde yürüdüm biraz. 
Sonra otele vardım ve sabah denize girmeden feribota gideceğim için erken kalkmaya çabalamadan odanın keyifini sürüp, beni Kos’a götürecek feribota binmek üzere limana yollandım.


Fetalı, kaşarlı Kalamar ızgara
Kılıç balığı
Kalabalığa hayretle bakan bir arkadaş
Kutlama başlarken... Leros'lu ailelerin masası
Eğlenceyi kadınların dansı başlatıyor
Sirtaki yapanlar...


Sonunda gençler, o gece dans eden en yaşlıya eğilidi. Ya da bilmediğim başka bir nedeni vardı, öğreneceğim
Tam zamanında, Patmos’tan gelen ve bizi aldıktan sonra Kalimnos, Kos, Simi, Rodos rotasını yapacak feribot epey kalabalıktı. Kos’ta indim ve bir saat sonra kalkacak, beni Bodrum’a götürecek bizim Asım Kaptan feribotuna bindim. Kos’ta Lale ve Ertuğ pasaport bölümünde beni bekliyorlardı. Birlikte şahane bir havada, açıkta oturup Ege güneşi ve rüzgarına doya doya Bodrum’a döndük.

Ertuğ ve Lale ile Kos'ta karşılaştık
İki adada geçirdiğim üç gece dört gün sonundaki izlenimlerimi toparlamak istiyorum. Hani klişe bir laf vardır; İyi ki adalar bizde kalmamış, oraları da buralara benzetirdik. Bu o kadar doğru bir laf ki anlatmaya çalışayım. Birilerini kızdıracak olabilirim ama önemli değil. Çünkü gözlerimle gördüğüm şeyler bunlar. Ve tarafsız, körü körüne bir inanca bağlı olmadan yapabildiğim gözlemlerden çıkardığım sonuçlar.

Kos'a götürecek feribot yanaşırken
Bodrum yarımadasından Leros'a varan kaçak göçmenler, önde tek bir polis eşliğinde kayıt altına alınmaya götürülüyor
En temel fark dinden kaynaklanıyor. İslamiyet hep buradaki hayatımız bitince gideceğimizi söylediği öbür dünyada asıl bizi bekleyen bir cennet/cehennemden söz ediyor. Bu dünya bir sınav. Bu sınavdan başarıyla çıkarsan öte tarafta iyi bir hayat, cennet bekliyor. Dolayısıyla bu öğretinin temelinde bu dünyanın geçici olduğu yatıyor. Asıl öbür taraf önemli ve sen orada cenneti hakketmen için bu dünyada bazı zevklerden, şundan bundan mahrum olacaksın. İbadet edeceksin, öğreti ne diyorsa ona uygun yaşayacaksın. Biat edeceksin, cennete hak kazanacaksın. İçki günah. Öyle yazıyor. Ama tadında içmeyi bilince rakı çok güzel bir şey ve bu hayattan zevk almana destek oluyor. Bir ritüeli var. Onu biliyorsan rakı sofraları hem dostluk meclisi hem bir hayat okulu olabilir. Yanında yediklerin, dinlediklerin filan… Keza şarap da öyle. Başka bir ritüeli var. İşte bazılarının “zıkkım” diye tanımladıkları bu iki meret adada yaşayanların inancına göre günah değil. Bizde -eğer inanıyorsan- haram.

Kadınların hayata karışması konusu da önemli. Bizde son on yılda İslami inanca bağlı olduklarını söyleyen siyasetçilerin yarattığı bir ortam var. Bizim mahalle baskısı dediğimiz. Kadını eve kapattılar. Gittiğim iki adadada genç kızlar garsonluk yapıyordu, bakkalda kasada kadınlar vardı. Bodrum’da bile -ki İç Anadolu ile kıyaslanmaz- mekanlarda çalışan kadın sayısı hızla azaldı. Kadın ile birlikte hayatı paylaşmayan toplumlarda kavga, patırtı eksik olmaz. Adalarda çok dikkatimi çeken bir unsur da bu oldu. Yine dine bağlanıyor aslında. Geçen yazıda aktardığım taksici Yannis tipik bir örnek. Yol boyu kutsal mekanların önünden geçerken istavroz çıkaracak kadar ortodoks. Ama sohbet esnasında uzoyu bazen kaçırdığını, şarapın daha hafif olduğundan söz etti. Benim anlayışıma göre içki içen insan içmeyenden makbuldür.



Adaların korunmasına gelince. Hayat tarzı olarak İslamiyeti benimseyen ama aslında daha çok betona tapan bu siyasetçiler ve rantçılar oldukça tabii bizim sahillerin onların sahilleri gibi kalması, korunması mümkün değil. İki adada da bir tane bile site yok. Atina ve Selanik gibi şehirlerden denize girilebildiğinden ve oralara yakın çok sayıda ada olduğundan buralara yazlık siteler yapılmamış olabilir. Ama bakın ne diyorum, iki büyük şehirden denize girilebiliyor. Ben çocukluğumda İdealtepe’den, gençliğimde Fenerbahçe’den denize girdim ama hadi şimdi girin. Bodrum’un ikinci ev –yazlık- deposu olması bu yüzden. Şehirlerde girebileceğiniz deniz kalmadı. Ama ne olursa olsun iki adada site olmamasını önemsiyorum. Yaşayanlar da bir örnek evlerde oturmanın sıkıcılığını biliyor olmalı.

Adaların geçimi turizmden. Balıkçılığın, zeytinciliğin falan turizm yanında lafı edildiğini sanmıyorum. Hele Kalimnos’un kayalık yapısında ot bitmiyor, nerede kaldı tarım yapılacak. Ama buna rağmen bir tane büyük otel yok. Tatil köyü yok. Koylarda denize sıfır, sahili betonla kapatıp iskele kondurmuş bir tane tesis yok. Sahil herkesin. Şezlong parası diye bir şey yok. Sadece belli kira karşılığı belediyeden kiralanmış tesislerde yiyip içmeden yatarsan 1 EU alıyorlar. Başka adalarda daha pahalı olabilir, bilmiyorum. Ama havlunu ser yat, kim ne karışır. Belli bir imar planı olduğu çok belli ve herkes buna uymuş. Sen benim kim olduğumu biliyor musun meselesi orada da vardır belki ama bizdeki kadar sökmüyor anlaşılan ki gözü rahatsız eden binaya rastlamadım.

Yunanistan'ın her yerinde, bu küçük kilise maketi gibi şeylerden çok görürsünüz. Eğer bir araba yolu, asfalt kıyısındaysa orada kaza yapıp hayatını yitirenin hatırasına yapılmıştır. Bu da muhtemelen o evde yaşayıp göçen, inançlı birinin adına yapılmış

Yiyecek içecek konusu başlı başına inceleme ve yazı konusu. Kısaca değineyim. Hiç bir yerde kötü bir şey yemedim. Vasat dediklerime bakmayın, hepsi İstanbul’daki sözüm ona balıkçılara fark atar. Biz Bodrum’da çok iyisine alıştığımız için bu ukalalığı yapıyorum. Yoksa burada yaşamamış, İstanbullu Serdar olsam hepsine balıklama atlardım. Fakat asıl önemlisi bütün mekanların bir kalite çizgisi tutturması ve onun altına inmemesi. Üstüne çıkan oluyor, bu da mükemmel bir durum. Taksi şoförüne bana Pantelis’te restoran önerir misin dedim. Öneremem, hepsi iyidir dedi. Burası turizm bölgesi, sıkı denetleniyorlar ve iyi olmak zorundalar dedi. Sihirli kelime “denetim”. Bunu politik davranmak için söylemediğini düşünüyorum. Kos feribotunda sohbet ederken Lale aktarmıştı; Leros'ta yemek yediğim Apostolis ile geçmişte sohbet etmiş. O da aynı şeyi söylemiş. Hemen solundaki Zorba için kötü bir şey söyleyemem, hepimiz bu köyün çocuklarıyız ve hepimiz iyi olmak zorundayız demiş. Hadi diyelim o sahildeki iki mekan. Arka sokaktaki de iyi. Ara sokaktaki de öyle. Mesela servis konusunda bizden çok daha iyiler. Biz derken genel ortalamadan söz ediyorum. Mahmut Kaptan veya Gemibaşı ya da Berk Balık’taki aldığımız iyi servisi söylemiyorum. Üstelik beni o mekanda kimse tanımıyor ve de yabancıyım. Bir daha geleceğim bile şüpheli. Gelelim fiyat konusuna. En kritik konu bu. İçki bizden çok ucuz (yarı yarıya) olduğu için bir kere sırf bu yüzden fiyat aşağıda kalıyor. Yemekler şimdi Euro 3 TL’yi geçince eskisi kadar ucuz sayılmaz ama geçen yaz cennetmiş hakikaten. Fakat daha önemlisi şu ki girdiğin mekanda kazıklanmayacağını biliyorsun. Nasıl biliyorsun? Çünkü bizdeki gibi masanın bir fiyatı yok. Bilirsiniz, bizde yesen de yemesen de o masanın bir taban fiyatı vardır, sen yedikçe üstüne eklenir. Adalarda böyle bir şey yok. Gönül rahatlığıyla her yere gidebiliyorsun. Tabii ki sahilde kumsaldaki masada yediğinle üç sokak arkasındakinde ödediğin aynı değil, olamaz. Ama arada fahiş fark yok, bunu söylemek istiyorum. Öyle yarı yarıya falan değil. Üstelik o arka sokaktaki de çok iyi yemekler sunuyor. Konu bu.

Bira ile pek aram yoktur ama bu birayı sevdim
Sirtaki konusunda az da olsa başarılı oldum mu acaba? Bir dolar fena bahşiş değil
Pantelis kırmızı toplu iğnenin olduğu bölge. Mavi daire de benim şu anda olduğum yer
Adalara gitmek için niye bu kadar beklediğimi bilmiyorum ama geçen yazının başında değindiğim gibi, her şeyin bir zamanı var. Benim için de uygun zaman demek ki şimdilermiş. Çok memnun kaldım ve bu yazıyı yazdıktan sonra önümüzdeki haftalar için tekrar feribot saatlerine, otel sitelerine bakacağım. Bodrum’da yaşamaya başladıktan sonra nasıl ki kışını daha çok sevdiysem adaların da yaz dışı zamanlarını daha çok seveceğimi biliyorum. Sonuçta aynı coğrafyadayız. Her gün ofiste kafamı kaldırdığımda Kos’u görüyorum. Artık haritaya baktığımda Kalimnos ve Leros ile ilgili fikir sahibi olduğumu fark ediyorum. En kısa zamanda oralardan yine fotoğraflar, anlar ve anılar paylaşmayı istiyorum.


Ege güneşinin selamı var…

Bu da Leros akşamından kalan bazı kısa filmler...